We wrześniu 1988 powstał Komitet Założycielski
Towarzystwa, w skład którego weszli Aleksander Długosz
(AGH Kraków), Stefan Jasieńko (Politechnika Wrocławska),
Jerzy Jastrzębski (ICHPW Zabrze), Mirosław Lebiedziejewski
(SZEW Nowy Sącz), Kazimierz Skoczkowski (ZEW Racibórz)
i Franciszek Rozpłoch (UMK Toruń).
Korzystając z okazji odbywającej się IX Polskiej Konferencji
Grafitowej w Zakopanem zorganizowano 27 września 1988
zebranie założycielskie Polskiego Towarzystwa Grafitowego.
Zebranie zostało poprzedzone informacją rozesłana
przez grupę inicjatywna do uczestników Konferencji.
Przy udziale 65 osób z krajowych ośrodków naukowych
oraz z dwóch ówczesnych zakładów elektrodowych w Nowym
Sączu i Raciborzu zadecydowano o powstaniu Towarzystwa
i wybrano pierwszego Prezesa prof. Aleksandra Długosza.
Towarzystwo zostało zarejestrowane 22 lutego 1989
w Sądzie Okręgowym w Nowym Sączu, które to miasto
stało się jednocześnie siedzibą Towarzystwa. Działało
ono na postawie własnego statutu, stając się jednocześnie
kontynuatorem i organizatorem cyklicznych konferencji
krajowych poświęconych tematyce węgla i grafitu, które
wcześniej organizowane były naprzemiennie przez Sądeckie
i Raciborskie zakłady elektrodowe. W latach przemian
ustrojowych i ekonomicznych w kraju nastąpiła przerwa
w organizowaniu cieszących się duża popularnością
konferencji grafitowych.
Ich reaktywacji podjął się prof. F.Rozpłoch,
który w roku 1997, na walnym zebraniu wyborczym PTG
w Bachotku k/Torunia został wybrany Prezesem Towarzystwa
na kolejne kadencje. W tym czasie organizowane były
cykliczne (co dwa lata) konferencje znane pod nazwą
"Torunian
Carbon Symposium". Mimo, że konferencje miały
charakter krajowy, uczestnikami byli także naukowcy
z różnych państw, głównie europejskich. Znaczącym
wydarzeniem za kadencji F.Rozpłocha było wprowadzenie
PTG do stowarzyszenia europejskiego. Miało to miejsce
12 sierpnia 2000 roku, kiedy PTG zostało pełnoprawnym
członkiem European
Carbon Association (ECA).
Warto tutaj przypomnieć, że członkami tego stowarzyszenia,
oprócz Polski, są Niemcy, Francja, Wielka Brytania
i Hiszpania.
Od momentu uzyskania członkostwa przez
nasze Towarzystwo zmieniły się zasady przyznawania
prawa do organizacji cyklicznych węglowych konferencji
europejskich. Prawo do organizacji uzyskuje Stowarzyszenie,
będące członkiem ECA,
wyrażające chęć organizacji takiej konferencji na
zasadzie konkursu (prezentacja), którego rozstrzygnięcie
zapada w trakcie zebrania członków ECA
drogą głosowania. Każde Stowarzyszenie dysponuje jednym
głosem, przy czym w trakcie samego głosowania nie
biorą udziału bezpośredni zainteresowani organizacją.
Spotkania, decydujące o wyborze kandydatury, odbywają
się zwykle na kilka lat przez organizacją kolejnej
konferencji.
Naszemu Towarzystwu od lat patronuje
SGL
CARBON Polska, który wspiera finansowo cykliczne
konferencje, wspomaga spotkania organizacyjne zarządu
i spotkania towarzyskie wszystkich członków. Bez tego
patronatu nasze możliwości funkcjonowania byłyby znacznie
ograniczone.
W czasie kolejnej, siódmej konferencji
toruńskiej "Torunian
Carbon Symposium" w Toruniu we wrześniu 2005
odbyło się kolejne walne zgromadzenie naszego Towarzystwa,
w trakcie którego odbyły się wybory nowego Prezesa
i wybory do władz poszczególnych organów Towarzystwa.
Dotychczasowy Prezes, Franciszek Rozpłoch, po wielu
latach "ojcowania" w trudnym czasie przemian
ustrojowych, mimo nalegań wielu członków, zrezygnował
z dalszego przewodniczenia naszemu Towarzystwu. W
wyniku przeprowadzonych wyborów zostałem wybrany prezesem
na kolejną kadencję.
Przed naszym Towarzystwem stanęły nowe
wyzwania; dotychczasowy statut, który powstał jeszcze
w czasach PRL, wymagał poważnych zmian, zarówno co
do treści jak i samej konstrukcji. Nazwa naszego Towarzystwa
nie oddawała w pełni charakteru naukowego, co do zakresu
i tematyki zainteresowania, które, m.in. towarzyszyło
organizowanym cyklicznym konferencjom naukowym. Wątpliwości
co do poprawności nazwy naszego Towarzystwa podnoszone
były zarówno przez członków ECA
jak i przez naszych członków. Każdy, kto styka się
zawodowo z tematyką dotyczącą materiałów węglowych
wie, że pojęcie 'węgiel' jest pojęciem nadrzędnym
wobec nazwy 'grafit'. Stąd zmiana statutu i zamiana
nazwy naszego Towarzystwa z "Polskie Towarzystwo
Grafitowe" na "Polskie Towarzystwo Węglowe"
stały się zatem pierwszoplanowymi zadaniami naszego
Towarzystwa. Po prawie rocznych zmaganiach prawniczo
- językowych, ostatecznie decyzją Sądu Rejonowego
dla Krakowa Śródmieścia z dnia 24.11.2006 został zatwierdzony
nowy statut naszego Towarzystwa wraz z wpisaniem do
rejestru zmiany nazwy Towarzystwa na "Polskie
Towarzystwo Węglowe".
Dzisiaj nasze Towarzystwo liczy 108 członków
z 23 ośrodków. W tej liczbie jest wielu młodych nowych
członków. Liczymy, że m.in., zmiana nazwy przyczyni
się do wzrostu zainteresowania działaniami naszego
Towarzystwa także wśród innych ośrodków naukowych
i licznych zespołów badawczych w kraju, zajmujących
się problematyką materiałów węglowych w pełnym znaczeniu
tego słowa. W dniach 2-6 września 2007 roku, Towarzystwo
zorganizowało międzynarodową konferencję pt. "Carbon
for Energy Storage and Environment Protection",
która odbyła się w Krakowie. Konferencja ta i jej
tematyka pokazała rangę i znacznie węgla we współczesnym
świecie zagrożonym konsekwencjami wzrostu stężenia
dwutlenku węgla w atmosferze. W konferencji uczestniczyło
wielu wybitnych ludzi nauki i przemysłu z całego świata,
m.in. z USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec,
Japonii, Australii i Chin. Dla naszego Towarzystwa
organizacja takiej konferencji była wydarzeniem znaczącym
i doświadczeniem. W 2012 roku nasze Towarzystwo
będzie organizatorem najbardziej
prestiżowej światowej konferencji CARBON, która odbędzie
się w Krakowie.
Stanisław Błażewicz